Otoyolda Araç Arızalandığında Yapılması Gereken Hayati Adımlar & Otoyol Güvenlik Rehberi

Kuzey Marmara Otoyolu (KMO) ve TEM Otoyolu gibi yüksek hız limitine (140 km/s) sahip çok şeritli transit arterlerde araç arızası yaşamak, sıradan bir şehir içi arızasından katbekat daha tehlikelidir. Arkadan gelen onlarca tonluk ağır vasıtalar ve yüksek hızdaki binek otomobillerin durma mesafesi onlarca metreyi bulur. Bu sebeple otoyolda emniyet şeridinde beklemek dahi büyük can riski taşır.

1. Adım: Motor Durmadan Aracı Emniyet Şeridinin En Sağına Yanaştırın

Gösterge panelinde akü, hararet veya motor arıza lambası yandığı anda panik yapmadan derhal dörtlü ikaz lambalarınızı yakın. Gaz pedalını bırakarak aracın ataletinden faydalanın ve sağ aynanızı kontrol ederek yumuşakça emniyet şeridine geçin.

Aracınızı emniyet şeridinin en sağ çizgisine, hatta çelik bariyerlere 30-40 cm kalacak kadar yanaştırarak durdurun. Direksiyonu sağa (çelik bariyere doğru) tam tur çevirin ve el frenini çekin. Bu hayat kurtaran bir tedbirdir: Arkadan dikkatsiz bir araç çarparsa, aracınız yola doğru değil bariyer tarafına savrulur.

2. Adım: Aracın İçinde Kesinlikle Beklemeyin! Bariyerin Arkasına Geçin

Otoyol kazalarında meydana gelen ölümlerin en büyük nedeni, çekici beklerken araç içinde oturmaktır. Emniyet şeridinde park halinde bekleyen bir otomobil, arkadan gelen tır veya uyuyan bir sürücü için adeta hedef tahtasıdır.

Sürücü ve araçtaki tüm yolcular mutlaka sağ kapılardan (trafiğin akmadığı taraftan) inmeli ve hemen yol kenarındaki çelik bariyerlerin arkasına, toprak yamaca veya güvenli tepeye geçmelidir. Çocukları ve evcil hayvanları asla bariyerin yol tarafında tutmayınız.

3. Adım: Reflektörü Kurallara Uygun Yerleştirin

Bariyerin arkasından yürüyerek aracınızın 150 metre gerisine doğru ilerleyin. Üçgen reflektörü emniyet şeridinin çizgisine görünür şekilde kurun. Eğer viraj veya tepe üstü çıkışındaysanız, reflektörü viraj girişinden önce koymalısınız ki arkadan gelen sürücüler tehlikeyi önceden fark etsin.

4. Adım: Marmara Çekici Nöbet Merkezini Arayın (0536 769 43 24)

Güvenli noktaya geçtikten sonra vakit kaybetmeden 0536 769 43 24 numaramızı arayın veya WhatsApp üzerinden canlı konum gönderin. Bulunduğunuz yerdeki otoyol kilometre taşını (Örn: KMO Km: 142+500), geçtiniz son gişeyi (Kurtköy, Kurnaköy, Mecidiye, Akse vb.) veya tünel adını operatörümüze iletiniz.

Otoyol devriye filomuz tepe flaşör kuleleriyle donatılmıştır. Olay yerine intikal ettiğimizde ilk olarak arkadan gelen trafiği uyaran güvenlik koridoru oluşturulur, ardından aracınız hidrolik kayar kasaya sıfır riskle yüklenir.

Otoyol Fiziği: Neden Emniyet Şeridi Sanıldığı Kadar Güvenli Değildir?

Kuzey Marmara Otoyolu ve TEM gibi devasa ulaşım koridorlarında araç kullanırken karşılaşılan mekanik problemler, alışık olduğumuz şehir trafiğindeki arızalardan bütünüyle farklı fiziksel dinamiklere sahiptir. Saatlik hızı yüz kırk kilometreyi aşan ağır tonajlı tırlar, şehirlerarası yolcu otobüsleri ve süratli ticari araçlar yanınızdan geçerken devasa bir aerodinamik hava girdabı yaratır. Emniyet şeridinde duran bir binek otomobil, yanından hızla geçen kırk tonluk bir tırın rüzgarıyla sarsılır; bu basınç farkı araç kapısını aniden açmaya çalışan bir yolcuyu doğrudan tekerleklerin altına çekebilecek kadar tehlikelidir. Bu nedenle emniyet şeridi güvenli bir sığınak değil, yalnızca zorunlu duraklama ve tahliye bölgesidir.

İstatistiksel veriler göstermektedir ki otoyol arızalarında yaşanan can kayıplarının önemli bir bölümü, arıza anında değil, araçtan indikten sonraki ilk on beş dakika içerisinde dikkatsizce şerit üzerinde yürüyen veya lastik tamir etmeye çalışan sürücülerin başına gelmektedir. Karanlık saatlerde, sisli kış sabahlarında veya şiddetli yağışta fren mesafesi katbekat uzayan otoyol sürücülerinin emniyet şeridindeki bir silüeti fark etmesi çoğu zaman son saniyelere kalır. Bu riski bertaraf etmenin birinci şartı, aracı olabilecek en sağ noktaya yanaştırdıktan hemen sonra sağ kapılardan çıkarak çelik oto korkulukların (bariyerlerin) dışına adım atmaktır.

Kuzey Marmara ve TEM Viyadüklerinde ve Tünellerinde Acil Eylem Planı

Kuzey Marmara Otoyolu koridorunda onlarca yüksek viyadük ve kilometrelerce uzunlukta akıllı tünel kompleksi bulunmaktadır. Viyadük üzerinde arızalanan bir araçta sürücünün korkulukların dışına atlamaya çalışması son derece ölümcül bir reflekstir; çünkü viyadük kenarındaki çelik bariyerin hemen arkası onlarca metrelik uçurumdur. Eğer aracınız bir viyadük üzerinde durmak zorunda kaldıysa, bariyerin üzerinden kesinlikle sarkmayınız; aracın ön veya arka köşesinde değil, çelik bariyere sırtınızı dayayarak ve gelen trafiği gözleyerek bekleyiniz.

Tünel içerisinde meydana gelen arıza, hararet veya lastik yarılmalarında ise tünel içi acil cepleri (sığınma cepleri) hayati rol oynar. Tünel işletme kameraları duraklayan araçları saniyeler içinde otomatik olarak tespit eder ve tünel girişlerindeki değişken mesaj işaretleriyle (VMS) o şeridi kırmızı çarpı ile trafiğe kapatır. Aracınızı tünel cebine yanaştırdıktan sonra tünel duvarlarında turuncu kutular içerisinde bulunan SOS acil çağrı butonuna basarak tünel kontrol merkezine doğrudan sesli bildirimde bulunabilirsiniz. Tünel içerisinde aracınızdan çıkarken fosforlu güvenlik yeleğinizi mutlaka giymeli ve egzoz dumanından etkilenmemek için acil yaya tahliye kapılarının yönünü kontrol etmelisiniz.

Adım Adım Reflektör Kurulumu ve Görünürlük Protokolü

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin açık hükümleri doğrultusunda, otoyollarda arızalanan araçların arkasına konulacak reflektör mesafesi en az yüz elli metredir. Bu mesafeyi adımlarken asfaltın üzerinde değil, mutlaka emniyet bariyerinin arkasında yürüyerek geriye gidilmelidir. Elinizdeki katlanabilir kırmızı reflektörü açarak, yol kotunun en net görüldüğü emniyet şeridi çizgisi üzerine dik açıyla sabitleyiniz. Eğer arızanız viraj çıkışına veya eğimli bir rampa tepesine denk geldiyse, reflektörü tepenin başlangıcına yerleştirmek arkadan yüz elli kilometre hızla gelen sürücülere en az dört saniyelik reaksiyon süresi kazandırır.

Gece saatlerinde sadece reflektör koymak yeterli olmayabilir. Araç akünüz tamamen bitmediyse flaşörlerinizi (dörtlülerinizi) açık bırakınız. Ancak akü yangını şüphesi veya keskin bir kablo yanığı kokusu varsa akü kutup başını sökmek gerekebilir; bu durumda cep telefonunuzun fener modunu arkadan gelen trafiğe doğru sallamak yerine yere doğru tutarak bariyer arkasında bekleyiniz. Karşıdan gelen sürücülerin gözünü kamaştırmak zincirleme kazalara davetiye çıkarabilir.

Otoyol Devriye Çekicisi Geldiğinde Yükleme Güvenliği

Marmara Çekici filomuz ihbarınızı aldıktan sonra Kurtköy, Kurnaköy veya Mecidiye otoyol istasyonlarımızdan hızla hareket eder. Olay yerine varan profesyonel kurtarıcımız, tepe flaşör kulesi ve sarı LED ışık barlarıyla arızalı aracınızın yüz metre gerisinde koruyucu bir güvenlik kalkanı pozisyonu alır. Bu koruyucu açı, dikkatsiz sürücülerin doğrudan sizin aracınıza çarpmasını engelleyen uluslararası bir yol kurtarma standardıdır.

Hidrolik kayar platform yere sıfır derece açıyla indirilirken operatörümüz çelik halat kancasını aracınızın şasi çeki demirine emniyet mandalıyla kilitler. Bu esnada araç sahiplerinin platformun etrafında veya vinç halatının gerilim hattında durmaması şarttır; gergin bir çelik halatın kopması halinde çevresindekilere ağır fiziksel hasar verebileceği unutulmamalıdır. Araç platforma çekildikten sonra her bir tekerlek profesyonel gerdirme spançetleriyle tablaya kilitlenir ve taşıma emtia sigortası güvencesiyle en yakın yetkili servise veya talep ettiğiniz tamirhaneye nakil başlatılır.

Otoyolda Yolcuların, Çocukların ve Evcil Hayvanların Yönetimi

Ailece yapılan seyahatlerde yolda kalındığında panik duygusu çocuklara ve evcil hayvanlara çok hızlı sirayet eder. Araç durdurulduğu anda arka kapı çocuk kilitlerinin açık olduğundan emin olunmalı, çocuklar sağ kapıdan indirilerek doğrudan bir yetişkinin elini tutması sağlanmalıdır. Otoyol kenarında panikle sağa sola koşan bir kedi veya köpeğin peşinden anayola fırlamak maalesef çok trajik sonuçlar doğurmaktadır. Evcil hayvanlarınızı taşıma kafeslerinde tutarak veya tasmalarını kısa tutarak bariyer arkasındaki yeşil alanda bekletiniz.

Yağmurlu ve dondurucu kış koşullarında bariyer arkasında uzun süre beklemek özellikle yaşlılar ve bebekler için hipotermi tehlikesi doğurur. Kurtarıcı ekibimiz olay yerine ulaştığında, çekici kabinimizin geniş ısıtmalı yolcu bölümü aile bireylerinin kullanımına anında tahsis edilir. Böylece siz sıcacık kabinde çayınızı yudumlarken teknik personelimiz aracınızı profesyonelce yükleyerek nakil sürecini tamamlar.

Sisli ve Yağışlı Havalarda Otoyolda Zincirleme Kaza Riskini Önleme

Özellikle sonbahar ve kış mevsimlerinde Kuzey Marmara Otoyolu'nun ormanlık ve baraj gölüne yakın kesimlerinde (Ömerli, Kurnaköy ve Mecidiye vadileri) aniden bastıran yoğun radyasyon sisi görüş mesafesini yer yer yirmi metrenin altına düşürür. Bu gibi ekstrem hava koşullarında arıza yaptığınızda arkadan gelen araçların sizi fark edebilmesi mucizelere kalabilir. Aracınızın arka sis farlarını derhal aktif hale getiriniz, ancak flaşörlerle birlikte sis farlarının aynı anda çalışması bazı araç modellerinde arka stop lambalarının belirginliğini azaltabileceğinden doğru aydınlatma kombinasyonunu seçiniz.

Yoğun siste reflektör yerleştirirken bariyer dışındaki yürüyüş hattından asla ayrılmayınız. Elinizde fosforlu bir materyal veya cep telefonu ışığı bulunması arkadan gelen devriye ekiplerinin sizi uzaktan fark etmesine yardımcı olur. Otoyol devriye ekibimiz böyle havalarda özel sarı sis delici projektörlerle teçhiz edilmiş kurtarıcılarımızla intikal ederek arızalı bölgeyi adeta gündüz aydınlığına kavuşturur ve güvenli bir yükleme koridoru tesis eder.

Karayolları ve Trafik Polisi Ekipleriyle Doğru İletişim

Otoyolda arızalanan sürücüler telaş içerisinde 112 Acil Çağrı Merkezini aradıklarında genellikle bulundukları noktayı tam tarif edemezler. Otoyol üzerinde yer tespiti yapmanın en kesin yolu, yol kenarındaki beyaz kilometre taşlarına (örneğin KMO Otoyolu Km: 138+400) bakmaktır. Bu rakamlar otoyolun hangi kilometresinde ve hangi istikamette (Ankara yönü mü, İstanbul yönü mü) olduğunuzu net bir koordinat gibi Karayolları ekiplerine bildirir.

Marmara Çekici santralimizle irtibat kurduğunuzda ise akıllı telefonunuzdan göndereceğiniz tek bir WhatsApp canlı konumu, nöbetçi filomuzun navigasyon ekranına doğrudan rota olarak işlenir. Bu sayede hiçbir adres karmaşası yaşanmadan, en yakın turnikeden çıkan kurtarıcımız dakikalar içerisinde yanınıza ulaşır ve sizi otoyolun tehlikeli ortamından süratle tahliye eder.

Otoyol Gişe Çıkışlarında ve Kavşak Kollarında Acil Güvenlik Stratejisi

Kuzey Marmara Otoyolu ve TEM bağlantılarında gişe yaklaşım şeritleri ve yonca yaprağı kavşak kolları, araçların hız düşürdüğü ancak şerit değiştirme hareketlerinin en çok karmaşa yarattığı bölgelerdir. Bu kavşak kollarında arıza yaşandığında aracınızı virajın kör noktasına bırakmamak hayati önem taşır. Mümkünse kavşağın genişleyen emniyet cebine kadar aracın ivmesiyle ilerleyiniz.

Otoyol işletme kameraları gişe ve kavşak kollarını saniye saniye izlemektedir. Arıza durumunda dörtlülerinizi yakıp araçtan indikten sonra otoyol devriye ekibimizin tepe flaşörleri eşliğinde gelmesini bekleyiniz. Profesyonel kurtarıcımız kavşak girişine koniler dizerek yaklaşan araçları güvenle diğer şeride yönlendirir.